September 9th, 2010 by Erik

Trouwe lezers weten dat tijd en de perceptie ervan me boeit, en dat tijd soms niet altijd is wat men dacht dat het is.

Discovery Magazine publiceerde in augustus online een artikel dat in april reeds op hun papier gedrukt werd, over hoe het heden niet alleen bepaald wordt door het verleden, maar mogelijk ook door de toekomst.

Retrocausatie is altijd al een leuk onderwerp geweest. En net nu ik Hyperion en The Fall of Hyperion aan het audiolezen ben, waarin de “Shrike” en zijn “Time Tombs” (die achterwaarts in de tijd lijken te bewegen en beschermd worden door een entropisch veld) met hun “Time Tides” (die nabije pelgrims een misselijkmakend déjà-vu gevoel geven) een mysterieuze maar centrale rol spelen.

Lees het artikel hier: Back From The Future.

“Everyone would agree that events in his past have prepared him for today’s excursion. But Tollaksen and his colleagues are investigating a far stranger possibility: It may be not only his past that has led him here today, but his future as well.”

“On a personal scale, it may make us question whether fate is pulling us forward and whether we have free will.”

“And yet, as crazy as it sounds, this notion of reverse causality is gaining ground. A succession of quantum experiments confirm its predictions—showing, bafflingly, that measurements performed in the future can influence results that happened before those measurements were ever made.”

“As the waves pound, it’s tough to decide what is more unsettling: the boat’s incessant rocking or the mounting evidence that the arrow of time—the flow that defines the essential narrative of our lives—may be not just an illusion but a lie.”

“Aharonov accepted that a particle’s past does not contain enough information to fully predict its fate, but he wondered, if the information is not in its past, where could it be? After all, something must regulate the particle’s behavior. His answer—which seems inspired and insane in equal measure—was that we cannot perceive the information that controls the particle’s present behavior because it does not yet exist.”

“Perhaps because of the cognitive dissonance the idea engendered, time-symmetric quantum mechanics did not catch on. “For a long time, it was nothing more than a curiosity for a few philosophers to discuss,” says Sandu Popescu at the University of Bristol, in England, who works on the time-symmetric approach with Aharonov. Clearly Aharonov needed concrete experiments to demonstrate that actions carried out in the future could have repercussions in the here and now.”

“For Aharonov, who has been pushing the idea of backward causality for four decades, the experimental vindication might seem like a time to pop champagne corks, but that is not his style. “I wasn’t surprised; it was what I expected,” he says.”

““The future can only affect the present if there is room to write its influence off as a mistake,” Aharonov says.”

September 5th, 2010 by Erik

Nee, geen chocolate rain, maar de rode regen die in India viel in 2001. Onderzoek ervan toont vreemde, haast controversiële resultaten, zoals bericht door Technology Review:

“In 2001, numerous people observed red rain falling over Kerala in the southern tip of India during a two month period. One of them was Godfrey Louis, a physicist at nearby Cochin University of Science and Technology. Intrigued by this phenomena, Louis collected numerous samples of red rain, determined to find out what was causing the contamination, perhaps sand or dust from some distant desert.

Under a microscope, however, he found no evidence of sand or dust. Instead, the rain water was filled with red cells that look remarkably like conventional bugs on Earth. What was strange was that Louis found no evidence of DNA in these cells which would rule out most kinds of known biological cells (red blood cells are one possibility but ought to be destroyed quickly by rain water).”

“In fact, Louis says there were reports in the region of a sonic boom-type noise at the time, which could have been caused by the disintegration of an object in the upper atmosphere.”

“Today Louis, Wickramasinghe and others publish some extraordinary claims about these red cells. They say that the cells clearly reproduce at a temperature of 121 degrees C. “Under these conditions daughter cells appear within the original mother cells and the number of cells in the samples increases with length of exposure to 121 degrees C,” they say. By contrast, the cells are inert at room temperature.”

“They’ve examined the way these fluoresce when bombarded with light and say it is remarkably similar to various unexplained emission spectra seen in various parts of the galaxy. One such place is the Red Rectangle, a cloud of dust and gas around a young star in the Monocerous constellation.”

Korte BBC documentaire:

August 4th, 2010 by Erik

Zoals voorgenomen ben ik vrij snel naar Inception gaan kijken, en mijn beoordeling, in een notedop, is dat de score van 9.2 op IMDB terecht is.

De trailer geeft een beetje een verkeerd beeld, vind ik, maar uiteindelijk dient die om het grote publiek te lokken, en daar wordt natuurlijk een geijkte formule voor gevolgd. De vrees die ik eerder uitdrukte bleek grotendeels onterecht. Er is wel het aspect van het Grote Boosaardige Bedrijf dat in de dromen van de concurrenten probeert te infiltreren, maar hoewel het een hoofdlijn van het verhaal is, komt er veel meer bij kijken dan dat.

Wat me wél enigszins ergerde, was dat het bewust dromen en het delen van dromen enkel maar mogelijk werd gemaakt door een chemische substantie in het bloed te brengen, die mettertijd verslavend werkte, zodat men op den duur enkel maar dankzij deze stof nog kan dromen. Geen probleem voor Jan Modaal, maar wel voor de experts die veel tijd in andermans droomwereld doorbrengen. Het beeld werd zelfs gecompleteerd door een donkere kelder waar ouderen als opiumverslaafden aan infusen liggen te dromen en compleet weg van de wereld zijn, slechts af en toe wakker wordend om dan zo snel mogelijk weer aan het infuus te gaan liggen.

Zeer jammer dan, dat op dergelijke wijze concepten als bewust (lucide) dromen en het scheppen van droomwerelden, en zelfs het bewust delen van dromen door meerderen tegelijk, als een duister, slecht, en te vermijden iets voorgesteld wordt. En enkel mogelijk door een externe toegebrachte stof. Een beetje een gemiste kans op dat vlak.

Maar, dat neemt niet weg dat dit alles wel in het verhaal past, en dat het in feite een zeer goed verhaal is. De film is gelukkig niet zomaar een aaneenschakelen van CGI, spektakel, vuurgevechten en explosies, maar heeft meer diepgang dan dat. Daar staat tegenover dat de aandacht van het doorsnee publiek, dat wellicht weinig of niet vertrouwd is met lucide dromen en droomdelen, uiteindelijk ook moet vastgehouden worden, en het geheel ook voor hen geloofwaardig moet overkomen. Het blijft fictie gebaseerd op reële elementen, het wordt nergens echt een documentaire, maar de film bevat genoeg diverse elementen om zowel de actie- en effectenliefhebbers als zij die een verhaal wensen te blijven boeien.

Voor een goede film geldt hetzelfde als een goede symfonie: een stevige structuur en meervoudige gelaagdheid, met inspelen op zowel emotie als intellect, verhogen voor mij het kijk- en luistergenot. En niemand kan ontkennen dat Inception een gelaagde film is, met concepten als dromen-in-dromen, projecties van het onderbewuste die een actieve rol in de omgeving spelen, en hoofdpersonages die regelmatig testen of ze op dit moment aan het dromen zijn of juist niet.

Op zich deed de trailer me ook vrezen dat de dromers in de film geen spatje creativiteit zouden hebben, en dus maar naar elkaar schieten om conflicten uit te vechten, met hoogstens het dromen van een groter geweer, maar het zit niet helemaal zo in elkaar. Dat de gewapende tegenstanders projecties zijn van het onderbewuste van de dromer dat zich verdedigt tegen indringers (wie doodgeschoten wordt, wordt immers wakker, want je eigen dood kan je in principe niet dromen), daar kan ik in meegaan. Ook in het idee dat waardevolle informatie in een kluis in de droom bewaard wordt, is in te komen, net als in het impliciete gegeven dat men maar binnen de beperkingen van andermans droom kan werken wanneer men die binnentreedt.

Er is over nagedacht, over deze film. Ik heb me laten vertellen dat men 10 jaar aan het scenario gewerkt heeft, wat wel zeer lang is, maar het zit dan inderdaad ook op enkele details na steengoed in elkaar. Het resultaat mag er zeker zijn. Inception is een lange film die geen moment verveelt. En dat is maar goed ook, want zeker in de tweede helft moet men er zijn aandacht bijhouden.

Dat de makers ook wat onderzoek naar dromen en lucide dromen gedaan hebben, en dat mag wel als je 10 jaar aan een scenario schrijft, mag blijken uit verschillende technieken om uit te maken of je al of niet aan het dromen bent, die in de film meer of minder expliciet voorkomen. Zoals bijvoorbeeld je afvragen hoe je terechtgekomen bent waar je je op dit moment bevindt, en wat eraan voorafging (overigens ook een goede manier om dromen te leren onthouden en terug samen te rijgen na het wakker worden), of het gebruik van een voorwerp om te controleren of men droomt of niet. Dat voorwerp heet in de film een “totem”, maar kan in realiteit evengoed bijvoorbeeld een tatoeage zijn, een sleutelwoord, een personage, …

Ook het aftellen met muziek is iets wat in laboratoria gebruikt werd en wordt om te proberen dromers bewust te laten worden van het feit dat ze dromen, en om hen hopelijk te helpen dromen te herinneren en eventueel te sturen. Ik had al zo’n connectie met “La vie en rose”, sinds Inception komt daar nu “Non, je ne regrette rien” bij – het is al Piaf wat de klok slaat in droomwerk, blijkbaar…

Dat het einde van de film een hele “buzz” creëert op het internet, en uiteindelijk zelfs scenarioschrijvers van de televisiereeks “Lost” mogelijke oplossingen en verklaringen beginnen te tweeten, mag erop duiden dat de film naast de actie ook een onderhoudende puzzel is, waar verschillende interpretaties van mogelijk zijn. Leuk, dergelijk voer voor geest en cafédiscussies.

En weten dat zo’n complexe acties eigenlijk niet nodig zijn om een idee in iemands hoofd te planten – een eenvoudige hypnosesessie kan volstaan…

Het spoort me aan om in augustus eindelijk meer materiaal rond lucide dromen op mijn site te zetten. De intentie was er reeds, en Inception geeft een extra duwtje daarin. Ik heb echter nog wat lectuur af te werken eerst, maar hoop er toch nog deze maand aan te beginnen. Wat Inception betreft: hij krijgt mijn warme aanbeveling!

July 9th, 2010 by Erik

Niets zo mooi als twee of meer mensen die een droom delen. Maar kan dat ook op meer letterlijke wijze?

Wel, in ieder geval bestaan er tradities (eeuwenoude, uit Tibet en India, bijvoorbeeld) in die zin, en ook hedendaagse boeken rond lucide dromen geven soms een hint dat het mogelijk zou zijn met meerderen gezamelijk hetzelfde te dromen - al is het dan tegelijk de kunst om allemaal geoefende droomherinneraars te zijn, kwestie van het achteraf nog te weten. Maar vraag rond bij je vrienden en kennissen, en het zal niet zo heel lang duren vooraleer je mensen tegenkomt die beweren dit meegemaakt te hebben.

Het is een beetje het onderwerp van de film Inception, en alleen al daarom wil ik de film natuurlijk zien. Dromen en vooral lucide dromen zullen hoogstwaarschijnlijk één van de eerste onderwerpen zijn waarover ik wat gestructureerder boeken zal (her)lezen en bespreken. Gezamelijk dromen is daaraan verwant, maar van een heel andere categorie wat moeilijkheidsgraad betreft.

Hoewel ik geen fan ben van overdreven nadruk op de “genezende” en “helende” eigenschappen van alles waar mystici hun handen op kunnen leggen, ben ik het wel deels eens met wat Robert Moss op beliefnet schrijft. (”Beliefnet”, de naam alleen al doet me een beetje walgen, ik streef immers naar kennis, niet naar geloof, en geloof is de antithese van kennis).

“Powers of dreaming that are natural, fun and healing are (1) dismissed as illusory by academic “experts” who don’t keep journals and don’t seem to do much dreaming, and by hard-boiled reporters who follow their lead while at the same time (2) those same natural powers are presented by Hollywood as science fiction in which dreaming abilities are often the perquisite of drug-fueled Dark Side psychic warriors.”

Het woord “healing” moet er dus toch even ingesmokkeld worden, maar los daarvan heeft de man een goed punt. Dromen op zich worden vaak afgedaan als nonsens, terwijl we toch een derde van ons leven liggen te slapen. Het is zover gekomen dat, om droommanipulatie enigszins verteerbaar te maken voor het grote publiek, in boeken of films rond dat thema er inderdaad steeds psychotische geesten of drugs aan te pas moeten komen - dingen die de goede huisvader uiteraard vermijdt.

In een rationele (ahem) maatschappij is het bon ton om dromen te negeren, ze als klinkklare onzin af te doen, of zelfs helemaal te willen vermijden. Tenminste, en public. Onder vrienden achter gesloten deuren komen soms andere verhalen naar boven, anecdotes waarover men haast beschaamd is om te spreken. Of waarover men moeilijk kan spreken, omdat we 1) de juiste woordenschat ervoor vaak niet echt hebben, en 2) het moeilijk is die ervaringen zodanig in woorden te gieten dat men begrepen en niet uitgelachen wordt.

Later meer over dit stokpaardje van mij. In tussentijd de trailer voor Inception (met hoog Matrix-gehalte, en slechterikken die natuurlijk een kapitalistisch maatpak dragen):

July 8th, 2010 by Erik

Aha, wat zien we hier? Een niet nader genoemd Europees parlementslid vraagt de lidstaten om de gevens omtrent UFO’s te verzamelen en zelfs publiek te maken. Tot nu toe heeft hij echter slechts 18 handtekeningen verzameld - wat niet zo vreemd is. Het culturele onnozelheidsgevoel rond UFO’s is groot, de larie en apekool errond tieren welig, en uiteindelijk brengt het voor politici geen geld in het laatje, dus wie geeft daar om?

Intussen hebben we wel een Robert Lanza, die een antwoord probeert te geven op de Fermi paradox: misschien hebben andere wezens dit universum reeds verlaten. Hij stelt onder andere dat ruimte en tijd geen fysieke matrices zijn, maar werktuigen die onze geest gebruikt om alles op een rijtje te zetten.

Op het juiste pad, grasshopper. Maar de ijsberg gaat diep, zeer diep.

Zelf ben ik altijd een fan geweest van de Flatland-analogie om dergelijke evoluties te proberen illustreren:

June 18th, 2010 by Erik

Huidige audiolectuur: Red Wind, door terecht gevierde Noir schrijver Raymond Chandler, voorgelezen door de heerlijke stem van Elliott Gould. Zoals in elk goed boek zet de opening meteen de toon:

“There was a desert wind blowing that night. It was one of those hot dry Santa Anas that come down through the mountain passes and curl your hair and make your nerves jump and your skin itch. On nights like that every booze party ends in a fight. Meek little wives feel the edge of the carving knife and study their husbands’ necks. Anything can happen.”