Regisseur Gaspar Noé, in mijn oog gesprongen met het opmerkelijke Irreversible (horrorregisseurs kunnen een puntje zuigen aan de eerste 20 minuten van die film), lanceert zijn nieuwe film: Enter the Void.
Enter the Void volgt een jongeman voor en na zijn dood. Opmerkelijk is dat de regisseur zich enigszins baseerde op het Tibetaanse dodenboek, en dat we het hoofdpersonage tijdens zijn leven zien alsof we achter hem zweven. Neen, geen verwijzing naar videogames waarin dit perspectief ook soms genomen wordt, maar een traditie die meer met geesten, uittredingen en bezetenheid te maken heeft, en voor veel toeschouwers een vreemde herkenbaarheid zal inhouden. Ik ben benieuwd. Qua stijl herkent men de regisseur wel, en de prijzen en selecties spreken voor zich.
Release in België vorige maand, lees ik, en toch aan mijn oog ontsnapt! De Sphinx speelt hem gelukkig nog, en het is zelfs kinderen toegelaten…? Niet zo schokkend al Irreversible dus, hoewel ik kleuters toch niet meteen met deze filmstijl zou confronteren eigenlijk. Oordeel zelf:
De laatste dagen spendeer ik af en toe opnieuw wat tijd in Rapture, de fictieve stad gefundeerd op de principes en levensfilosofie van Ayn Rand. (Bioshock 2 is tot nu toe een geslaagde voortzetting van deel 1, maar daarover later wellicht meer)
Rapture, die onderzeese lofzang op het menselijk vermogen, de menselijke wilskracht, de menselijke creativiteit, en vooral vrijheid voor wie dat aankan. Ver weg van God en overheden, van gelovigen en politici die willen regels opleggen en komen stelen van zij die écht kunnen creëren.
In datzelfde perspectief vond ik gisteren de trailer van het computerspel Heavy Rain wel interessant. Origineel opgezet als castingsessie voor acteurs, begint het wat klunzig met een virtuele vrouw wiens gezicht net niet genoeg klopt om verstorend te zijn. Maar dat vergeet men volkomen naarmate haar monoloog vordert, en haar imperfecties maken haar misschien juist geloofwaardiger.
En dan spreekt ze de toverwoorden: “IK veroordeel”. Ze wacht of rekent niet op God of overheid om gerechtigheid te laten geschieden. JIJ hebt MIJ dit aangedaan, dus IK veroordeel jou. Ongetwijfeld een veel directer en bevredigender gevoel van rechtvaardigheid dan het wachten op een veroordeling die wellicht toch niet zal komen.
Zoals ik onlangs ergens las: “The concept of karma is all well and good, but sometimes you have to be willing to be an agent of karma.” Waarom zou een regering beter geschikt zijn om gerechtigheid toe te dienen dan het gedupeerde individu? Waarom zouden anderen daar zoveel beter kunnen over oordelen, dat het recht op gerechtigheid in hun handen dient te liggen, en het slachtoffer maar kan wachten en hopen of zelf gestraft worden? Waarom wordt ervan uitgegaan dat anderen beter in staat zijn om beslissingen te nemen of te oordelen dan het individu zelf?
Het is dwaas om de wet te breken, omdat mannen met geweren je dan immers een onaangename toekomst kunnen bezorgen, maar qua concept heeft de macht van het individu zijn charme. Het individu beslist, snel en toepasselijk. Wellicht bevredigender dan wachten op de wielen van justitie, wetend dat er geen échte gerechtigheid zal volgen.
Misschien past iedereen ook wat beter op zijn tellen, als elke betrokken partij rechter en beul kan spelen.
Het boek, van de auteur van “No Country for Old Men“, won een Pulitzer Prize, de film is intussen reeds genomineerd voor meerdere awards, waaronder “best film”, “best actor”, “best art direction”, “best cinematography”. En terecht.
The Road vertelt het verhaal van een man en zijn zoontje in een postapocalyptisch Noord-Amerika. Kort voor de geboorte van het jongetje vond een gebeurtenis plaats die de bekende wereld veranderde in troosteloze ruïnes. Haast geen dieren overleefden het, voedzame gewassen groeien niet meer, en het is bitter koud.
In deze grijze wereld probeert de man samen met zijn zoontje te overleven. Het is een dagelijkse trek naar het zuiden, waar het hopelijk warmer zal zijn, en een dagelijkse strijd om te overleven. Voedsel is immers zeer schaars, net als brandstof, en het is dus voortdurend uitkijken voor kannibalistische bendes onderweg. Rustig slapen is er niet bij, wat mooi blijkt uit de flashbacks naar de tijd toen ze nog met drie waren vlak na de gebeurtenis, en hoe het minste gerucht de man uit deze dromen laat opschrikken.
Noch de man, noch de jongen hebben echt een naam doorheen de film, en zelfs in de aftiteling worden ze gewoon “father” en “boy” genoemd.
Het is een film die, ondanks dat hij haast 2 uur duurt in een potentieel saai concept, toch geen moment gaat vervelen. Er zijn geen grootse gebeurtenissen of special effects die je van je stoel blazen, maar de sfeerzetting is zo subtiel en alomtegenwoordig dat de film je echt al snel in deze postapocalyptische wereld zuigt. Er is de immer dreigende wanhoop, het vechten om te overleven, het nooit opgeven, de moeilijke morele keuzes, en een man wiens hoop en drijfveer zijn enige zoontje zijn, die hij ondanks alles toch een goede opvoeding en een aangenaam leven probeert te geven.
Doordat er eigenlijk maar twee hoofdpersonages zijn, is het aan Viggo Mortensen (in de rol van de vader) om de film te dragen - iets wat hij met verve doet. Een zeer goed acteur, die Viggo. Ik vraag me af of hij eigenlijk ook speciaal op vermageringskuur geweest is voor deze rol.
Ik heb een zwak voor postapocalyptische films, en in het geval van The Road heeft de Art Director echt wel zijn huiswerk gedaan. De visuele sfeerzetting is uitermate geslaagd, en sommige beelden blijven zeker hangen. Het is tevens een stevig verhaal dat niet moraliserend probeert te zijn, en wordt gebracht door een ploeg die duidelijk voor deze taak geschikt was. Er zijn maar twee kleine puntjes waar ik een bedenking bij heb, maar die kan ik eigenlijk niet vermelden zonder een stuk van de film te vertellen dat men beter voor zichzelf ziet.
The Road is een film die ik van harte aanbeveel. Ik hoop dat hij belangrijke prijzen wegkaapt, want de makers verdienen het. Ze hebben een zeer geslaagd werk afgeleverd.
Een artikel in H+ Magazine, dat ik niet ga overnemen hier, maar wel de moeite is om te lezen: A Virtual Life. An Actual Death. Vooral voor wie veel tijd online doorbrengt en content achterlaat, kan dit stof tot nadenken zijn.
Een essay over hoe de mens verlangt “het gewicht van werkelijkeheid te investeren in het simulacrum”, en hoe men zijn eigen innerlijke belevingen daardoor tot een commodity kan maken - een verkoopbaar product waar scheppers van online platformen oogballen mee lokken voor de reclamewereld. Chatters en Second Lifers als gasten in een Jerry Springer show.
Dat ik benieuwd was naar deze film, had ik reeds eerder aangekondigd. Uiteindelijk besloot ik niet in de cinema te gaan kijken, maar toen ik recent toch in de Standaard Boekhandel was en de DVD zag liggen, heb ik niet getwijfeld. Tijd om hem eens te bekijken, dus.
Ik moet zeggen, ik ben positief onder de indruk. Het enige minpunt dat ik echt kan bedenken, is de dialoog, en in mindere mate hier en daar een wending die meer diep- en overgang nodig had. De acteurs leveren hem goed af, maar ze moeten werken met wat ze hebben natuurlijk, en de dialoog is dikwijls een beetje ongeïnspireerd en ondermaats - al vond ik de metafoor van de zware gordijnen dan weer wel goed gevonden. Maar voor al de rest: hoedje af, zeker omdat het een Vlaamse productie is.
Het verhaal zelf is een geromantiseerde versie van de feiten, maar dat was te verwachten, en dat geeft niet. Het blijft een fictief verhaal geïnspireerd op waargebeurde dingen. Verwacht dus niet dé waarheid in de zaak Aurousseau te weten te komen, want die kennen wellicht alleen de betrokkenen. Wat SM-Rechter wél is, is een SM-positieve film die mooi toont hoe liefde en alternatieve seksualiteit hand in hand kunnen gaan. SM wordt erin verdedigd, niet gedemoniseerd, en dat soort films zijn zeldzaam. Zelfs Secretary kreeg de wind van voor van sommige studiobazen, omdat het personage op het einde niet “geneest”, tot inkeer komt, en een “normaal” leven opzoekt. Idem voor SM-rechter: verwacht geen excuses of berouw, hoofdpersonage Magda zal er geen geven - integendeel, ze legt zelfs uit hoe een hang naar sadomasochisme gelijk is aan homoseksualiteit, een geaardheid die men heeft of niet, maar die verder niets zegt over een persoon.
Het is vertederend om te zien hoe Koen voor het eerst probeert een zweep te hanteren, en hoe Magda moeite heeft op een houten stoel te zitten na een avondje in de club. Tevens leuk om Ron van het Fetish Café een klein rolletje te zien spelen, en überhaupt is het leuk dat het FC hier ook wat reclame mee krijgt. Ik herinner me nog de media-aandacht die ze kregen bij de opening, en hoe Ron rustig overal ging uitleggen wat SM inhield, en hoe het NIET hetzelfde is als mishandeling. In die tijd was het opmerkelijk om iemand op de radio rustig en beheerst en met kennis van zaken openlijk over SM te horen praten. Wel, het Fetish Café staat er intussen nog steeds, en ze verdienen hun eervolle vermelding in deze film, vind ik. Ook de uitbaters en vaste gasten daar hebben deze film helpen maken tot wat hij is.
De acteurs leveren allemaal goed werk, de cameramensen ook, qua geluid valt er wel hier en daar een steekje, maar dat is zeker te vergeven. De opbouw en het drama zitten goed in elkaar; men voelt zich als kijker al even ongemakkelijk als de hoofdpersonages bij de huiszoeking, bijvoorbeeld. De ommezwaai van Magda, wanneer ze beslist dat het moet stoppen, kwam wel een beetje te onverwacht, dat had naar mijn gevoel iets meer opbouw nodig. Maar ook hier redden de acteurs de dag, waar de dialoog een beetje te wensen over laat.
Veerle Dobbelaere laat heel treffend de verliefdheid uit Magda’s ogen stralen wanneer haar man instemt om haar mee te nemen in de voor hem onbekende wereld van het sadomasochisme. Het verhaal van een koppel dat door dik en dun bij elkaar blijft, elkaar opnieuw leert kennen, en heel ver gaat in hun steun voor elkaar. Het is geen tragedie geworden, en geen gezanik over mogelijk onrecht dat hen om politieke redenen aangedaan werd (hoewel dat in het echte leven mogelijk inderdaad een meespelende factor was). Met redelijk eerlijke details, zoals het gebruik van Duvel tijdens een sessie - in het arrest was sprake van consumptie van een hele bak Duvel tijdens een (de?) gefilmde sessie, als ik me goed herinner, iets waar in de film enkel op gealludeerd wordt.
Al bij al ben ik zeer blij met deze film. Zeker voor een Vlaamse productie, chapeau. Het zou makkelijk geweest zijn deze film niet te maken, of hem te gebruiken om SM in een slecht daglicht te stellen, of het sensatie-element van een niet-alledaagse seksualiteit uit te buiten zoals in Loft, maar integendeel, de regisseur koos voor de dappere aanpak, iets wat hem op zijn minst in SM-kringen in dank afgenomen wordt. Hoofdpersonage Koen wordt enigszins als de held van het verhaal afgeschilderd, de sterke man die naast het oncorrumpeerbare uitvoeren van zijn drukke job ook voor zijn dochter zorgt wanneer de vrouw depressief te bed ligt, en bereid is zijn eigen grenzen ernstig te verleggen om te gaan verkennen wat zijn vrouw zoekt. Dit alles uit liefde en trouw en om het huwelijk te redden, zelfs ten koste van zijn carrière, zonder zijn geloof in het gerecht te verliezen. Ik stel me voor dat het in het echte leven minder makkelijk was als het in de film voorgesteld wordt, maar we zien gelukkig, helaas pas naar het einde toe, toch ook zijn minder sterke kantjes, en men moet in gedachten blijven houden dat dit fictie is, geen exacte weergave van de feiten.
Ik kan niet anders zeggen dan: Geslaagd! Deze film krijgt een plaatsje op de plank naast Secretary.
Een mogelijk niet onbelangrijk deel van het “ontwaken” uit een cryogene suspensie, zal het wedersamenstellen van herinneringen zijn. Zelfgeschreven dagboeken, foto’s, en andere documentatie kunnen daarbij helpen, net zoals die nu ook helpen bij het herinneren van gebeurtenissen uit een ver verleden.
Iedereen die in suspensie gaat krijgt een map in een schuif, waarin de hoogstnodige documenten of kleine voorwerpen gestockeerd kunnen worden. Een map is te klein om een leven in te bewaren, maar enkele kleine dingen met een hoge emotionele waarde zouden kunnen volstaan om, indien nodig, een heleboel herinneringen terug te laten komen uit de winterslaap.
Lang leve de moderne technologie dus, die ons toestaat om hele fotoalbums, filmpjes, en massa’s tekst op een kleine USB stick te plaatsen, die quasi geen geld kost. Het is alleen wellicht niet bestand tegen een eventuele EMP aanval, in tegenstelling tot conventionele foto’s en inkt op papier. Maar goed, mocht een EMP aanval zich voordoen, dan hebben we dringender problemen om op te lossen, en hoe groot is de kans op zo’n aanval uiteindelijk, zeker in vergelijking met de kans op een brand?
Maar, wat erger is, ik stelde vast dat mijn electronisch dagboek vandaag geen toegang meer vindt tot zijn database. Ik gebruik The Journal al jaren, omdat ik toch dagelijks wat tijd aan mijn PC doorbreng, en ik véél sneller type dan schrijf. Net nu ik vandaag heel de boel op stick wilde zetten, blijk ik het mogelijk allemaal kwijt te zijn. Argh.
Ik heb nog wel geschreven dagboeken en nota’s van vroeger, maar de laatste 3 jaar ofzo doe ik alles electronisch. Op zo’n moment is het een geruststelling dat ik tenminste nog wel de foto’s heb, een beeld zegt meer dan 1.000 woorden, maar toch, mijn neergepende bedenkingen zijn mij ook niet waardeloos. Ik vind het zowiezo wel leuk af en toe eens terug te blikken op mezelf toen ik enkele jaren jonger was. Hopelijk kan een reddingsmissie hier baten… Mijn iTunes heeft overigens, merk ik nu, hetzelfde probleem, maar scans op virussen en spyware geven negatief. Très bizar.
In elk geval een goed signaal om ook een extra back-up te maken van mijn schrijfsels. En misschien een kopie van mijn electronische archief te stockeren op de server van een vriend in het buitenland, just in case.
